سلطان مراد ميرزا حسام السلطنه

93

سفرنامه مكه ( دليل الأنام في سبيل زيارة بيت الله الحرام والقدس الشريف ومدينة السلام ) ( فارسى )

ميان آن نمودار است و طول اين بحيره هشت ميل است و عمق آن كم است . بحيره اولى كه به انتها رسيد ، كانال دوم پديدار مىشود و طول آن چهار ميل است . در دو سمت آن ، نى و درختان گز روئيده است . كانال دوم كه به آخر رسيد ، بحيرهء ثانى نمودار مىشود و عمق آن شش هفت قلّاج است . واپورها در آن حركت مىنمايند . بحيرهء ثانيه كه به انتها رسيد ، كانال سيّم ظاهر مىشود و قريب به سوئز ، كانال سيم نيز تمام شده . خليج سوئز نمودار مىشود . آبى كه قريب به سوئز است ، به واسطهء آن كه سلسلهء كوهى نزديك به آن است ، خليج گويند و اين همان خليجى است كه حضرت موسى عليه السلام در سنهء 1492 قبل از ولادت عيسى با قوم بنىاسرائيل از اين خليج عبور فرمودند و فرعون با قومش غرق شدند . كوه سينا ما بين خليج سوئز و عقبه است و از خليج سوئز به آن طرف ، داخل درياى احمر مىشوند . از پورت‌سعيد تا سوئز ، در يازده محل ، در سمت مغرب استاسيون بنا نهاده‌اند و در هر چند ميل قراولخانه ساخته‌اند كه تلگرافخانه و آبادى دارد و فنرهاى چراغ آهنين در ميان آب در دو طرف نصب كرده‌اند كه دايرهء سر فنر گردش مىكند . شب‌ها كه روشن مىشود از همه سمت روشنى مىدهد . بعضى جاها ارتفاع آن از ميان آب از پنج ذرع بيشتر است . آنچه در سمت شرقى است سياه رنگ نموده‌اند و آنچه در سمت غربى است به رنگ سرخ و در كانال دوم و سيم ، در بالاى مناره ، فنر بزرگى نصب كرده‌اند كه از همه مرتفع‌تر است و از دهنهء كانال تا لنگرگاه سوئز ، در هر جا كه بحيره نشده است يا ابتداى بحيره است و چندان عمقى ندارد ، از دو طرف علامتى در ميان آب نصب كرده‌اند كه سرش مخروطىالشكل است و به رنگ سرخ ملوّن نموده‌اند و اختراع شدن اين علامت براى آن است كه خط عبور را معين نموده ، سفاين از ميان آن دو علامت بگذرد و اكثر كانال ، خاصه كانال اول را از دو طرف سنگ‌چين كرده‌اند كه خاك و ريگ به ميان كانال ريزش نكند ؛ ولى اغلب جاها خراب شده از سنگ‌چين گذشته به كانال رسيده است و در دو طرف كانال چوب‌هاى ضخيم كوتاه به فاصله‌هاى متناسب بر زمين كوبيده‌اند كه در مقام ضرورت طناب واپورها را بر آنها ببندند و معمول اين است غروب كه شد ديگر واپورها در كانال حركت نكرده اقامت مىكنند و چون طول كانال از پورت سعيد تا سوئز هشتاد و پنج ميل است ، هر ميل را به ده قسمت كرده براى هر قسمتى در طرف شرقى